Dat moet dus ook rechtszekerheid bieden en daarom heeft de wetgever bepaald dat voor de overdracht van onroerend goed een notariële akte moet worden opgemaakt.

Onroerende goederen kunnen zijn een huis of bedrijfspand, een eigendom - of grondhuur - of erfpacht perceel. Naast de onroerend goederen worden schepen en vliegtuigen ook overgedragen door tussenkomst van de notaris. Schepen en vliegtuigen zijn roerende goederen, die geregistreerd staan in het schepen – en vliegtuigenregister van het hypotheekkantoor.

De rol van de notaris

De notariële tussenkomst bij transacties met onroerende goederen en eventueel de financiering (hypotheek) daarvan kenmerkt zich door een onpartijdige opstelling van de notaris ten opzichte van alle bij de transactie betrokken partijen. Hij dient de belangen van zowel de koper als de verkoper (en de hypothecaire financierder) ongeacht wie de kosten betaalt.

De koper doet er goed aan tijdig de notaris te raadplegen o.a. omtrent:

- eventuele bezwarende bepalingen (erfdienstbaarheid,
  kettingbedingen e.d.) die aan het onroerend goed kleven;
- de mogelijke financieringsvormen;
- de gevolgen van de koop van een verhuurd huis;
- onderzoek bij het hypotheekkantoor naar de eigenaar van
  het onroerend goed en of er hypotheken of beslagen rusten
  op het onroerend goed.

De verkoper doet er eveneens goed aan tijdig de notaris te raadplegen omtrent de verplichtingen die hij heeft tegenover de koper.

Koper en verkoper kunnen zowel voor advies als voor het sluiten van de koopovereenkomst bij de notaris terecht. De notaris moet altijd de formele overdracht van een huis regelen.

De koopovereenkomst

De (voorlopige) koopovereenkomst is een document waarin de koper de afspraken die ze gemaakt hebben met betrekking tot de koop en verkoop van een huis schriftelijk vastleggen. Hebben partijen deze overeenkomst getekend dan kunnen zij niet zondermeer het contract ontbinden. De koop kan alleen worden ontbonden op grond van de ontbindende voorwaarden voorzover opgenomen in deze overeenkomst (voorzover zij zijn opgenomen). De koper en verkoper kunnen in deze fase worden begeleid door een notaris en deze zal zorgdragen voor het opstellen van een (voorlopige) koopovereenkomst.

Op het moment dat de koopakte is getekend zal de notaris overgaan tot het opstellen van de akte van levering en indien u een hypotheek afsluit eveneens tot het opstellen van een hypotheekakte.

Het vastleggen van de afspraken van partijen in een koopovereenkomst is echter geen vereiste. De notaris kan ook direkt de akte van levering opmaken met eventueel voor de hypothecaire financiering de hypotheekakte. De koopovereenkomst wordt veelal gemaakt bij koop op afbetaling (betaling in termijnen) of bij koop van grondhuur waarbij ministeriële toestemming is vereist voordat tot een juridische overdracht kan worden overgegaan.

De akte van levering  

Na het tekenen van de koopakte bent u nog geen eigenaar van het onroerend goed. De eigendom van het onroerend goed gaat over van de verkoper op de koper door ondertekening van de akte van levering door partijen. Nadat de ondertekening van de leveringsakte heeft plaatsgevonden zal de notaris een afschrift van de notariële akte van levering inschrijven in de openbare registers op het hypotheekkantoor.

De hypotheekakte

Op het moment van het ondertekenen van de leveringsakte dient u ook de financiering in orde te maken. De koopsom kan direkt in contanten worden betaald of kan worden gefinancieerd door een derde partij. Voor de financiering kan de koper een beroep doen op een bank, verzekeringsmaatschappij of pensioenfonds om de koopprijs te kunnen voldoen. Als zekerheid voor het terugbetalen van het geleende geld eist de financierder van de koper dat hij hypotheek verstrekt. Dat betekent dat het onroerend goed onderpand wordt waarop de financierder zich bij voorrang kan verhalen als de koper niet aan zijn verplichtingen voldoet. De wet geeft hem het recht het onroerend goed in het openbaar te verkopen en zijn vordering bij voorrang (dus voor de andere schuldeisers) uit de opbrengst van de verkoop te verhalen, wanneer de eigenaar in gebreke blijft met zijn rente- en aflossingsverplichtingen. Zo’n openbare verkoop heet excecutieveiling (veiling ex art.1207 lid 2 B.W.). Dit recht van de financierder op openbare verkoop wordt het recht van parate executie genoemd.

Dit recht van hypotheek dient gevestigd te worden in een notariële akte.
De notaris zorgt ervoor dat een afschrift van de hypotheekakte ook ingeschreven wordt in de registers bij het hypotheekkantoor.

De hypothecaire lening is er in een aantal vormen, te weten:

De verschillen tussen deze hypothecaire leningen bestaan voornamelijk uit de wijze van aflossing. Iedere vorm van lening heeft zijn eigen voor- en nadelen. Laat u adviseren over de meest aantrekkelijke vorm.

Het recht van hypotheek vervalt nadat de schuld van de hypotheekakte is afgelost. Als dat het geval is, kan aan de notaris opdracht gegeven worden de inschrijving van de hypotheek in de openbare registers door te halen. Dit gebeurt bij een aparte notariële akte.

Overdracht van grondhuur

Alle grond waarop niet door anderen recht van eigendom wordt bewezen, is domein van de staat (domeingrond). Iedere Surinamer heeft het recht een stuk domeingrond onder een zakelijke titel te verkrijgen ter bebouwing, bewoning of het uitoefenen van landbouw of veeteelt voor de duur van 40 jaar.

Domeingrond wordt vanaf 1 juli 1982 onder de zakelijke titel grondhuur uitgegeven voor een voor verlenging vatbare termijn. Grondhuur is een zakelijk recht om het vrij genot van een stuk domeingrond te hebben, onder de verplichting deze te benutten overeenkomstig de door de staat bij de uitgifte gegeven bestemming en bepalingen. Domeingrond kan ook worden uitgegeven in huur en gebruik tot wederopzegging.

Wat betreft gronden, die vóór 1 juli 1982 in erfpacht zijn uitgegeven, die blijven deze titel behouden. Bij het verstrijken van de duur (erfpacht werd voor 75 jaar uitgegeven) keert het tot het vrije domein van de staat om dan opnieuw maar dan onder de titel “grondhuur” te worden uitgegeven.

Het verkrijgen van domeingrond in grondhuur geschiedt op de hierna te noemen voorwaarden:
- de aanvrager moet de Surinaamse nationaliteit bezitten,
  ingezetene zijn van de Republiek Suriname en meerderjarig
  zijn;
- de aanvrager moet een in Suriname gevestigde rechtspersoon
  zijn (stichtingen, naamloze vennootschappen, verenigingen en
  coöperatieve vereniging);
- de aanvrager dient een schriftelijk aanvraag bij de Minister,
  eventueel met een figuratieve kaart van de grond.

De Minister oordeelt of de aanvraag moet worden afgewezen op grond van ingediende bezwaren of strijdigheid met de bestemming of tot inwilliging van de aanvraag zal worden overgegaan.

Wordt de aanvraag ingewilligd dan wordt de aanvrager op de hoogte gesteld dat zijn verzoek zal worden ingewilligd (middels een bereidsverklaring) onder voorwaarde dat hij:
- de grond laat opmeten door een landmeter en de door deze
  vervaardigde kaart  bij de minister indient;
- de verschuldigde leges- en zegelrechten en
  overschrijvingskosten in staatskas stort;
- een gedeelte van de kosten, die met het ontsluiten, bouw of
  klaarmaken van de grond gepaard zijn gegaan aan de overheid
  te vergoeden;
- een nationaliteitsverklaring.

Indien de aanvrager niet binnen zes maanden aan deze verplichtingen kan voldoen, dan wordt de aanvraag als vervallen beschouwd. Voldoet de aanvrager wel aan de verplichtingen, dan willigt de Minister bij beschikking de aanvraag in, indien er geen andere bezwaren bestaan. De aanvrager ontvangt een afschrift van de beschikking. Deze dient daarna door de aanvrager tezamen met het bewijs van betaling van de overschrijvingskosten binnen vier maanden ter overschrijving in de openbare registers van het hypotheekkantoor te worden aangeboden. Het recht van grondhuur wordt pas bij overschrijving van de beschikking gevestigd. Vindt de overschrijving niet plaats, dan vervalt de beschikking van de minister van rechtswege.

Grondhuur kan aan derden worden overgedragen nadat toestemming van de Staat is verkregen. De Staat verleent deze toestemming in beginsel altijd, tenzij hierdoor de bestemming niet wordt gegarandeerd, de landinrichting wordt geschaad of op enige andere wijze het algemeen belang niet met de overdracht is gediend.

Vereisten voor de overdracht van grondhuur:
- overdracht dient te geschieden aan een ingezetene Surinamer
  of een in Suriname gevestigde rechtspersoon;
- overdracht geschiedt door toestemming van de Minister;
- de overdracht kan niet plaatsvinden binnen twee jaar na
  verkrijging van het recht van grondhuur.

De procedure van overdracht van grondhuur percelen is alsvolgt:
- de notaris verricht allereerst onderzoek in de registers van het
  hypotheekkantoor of de Dienst der Domeinen om zich te laten
  informeren over de stand van zaken met betrekking tot de
  domeingrond. Hierbij wordt veelal gedacht of de domeingrond
  daadwerkelijk in grondhuur is uitgegeven en aan wie (vestiging
  van grondhuur geschiedt namelijk bij ministeriële beschikking)
  en of er eventueel hypotheek op is gevestigd en of beslagen op
  rusten;
- veelal wordt vooraf een koopovereenkomst gemaakt, waarbij
  de onderlinge afspraken met betrekking tot de voorwaarden
  van de koop/verkoop schriftelijk worden vastgelegd.
  De voorlopige koopovereenkomst is van enorm groot belang
  omdat hier de bepalingen worden vastgelegd omtrent de
  betalingsverplichting en de wijze waarop de betaling dient te
  geschieden en bovenal de op te leggen sancties als afspraken
  niet worden nagekomen. Hierbij wordt vooral gedacht aan de
  situatie, waarbij de toestemming tot overdracht van de staat
  uitblijft en aan de wederzijdse verplichtingen niet kan worden
  voldaan;
- het richten van een verzoek aan de staat (de betreffende
  minister) om toestemming tot overdracht te verkrijgen.

Is de toestemming door de minister verleend, dan wordt een beschikking verstrekt aan de koper. Na het verkrijgen van deze beschikking kan de notaris tot overdracht overgaan. De akte van levering wordt gepasseerd door de notaris.
Door ondertekening van deze akte vindt de feitelijke levering van verkoper naar koper plaats. Om de levering compleet te maken zal de notaris nadat de ondertekening van de leveringsakte heeft plaatsgevonden deze akte inschrijven in het register van het hypotheekkantoor.  

Boedelvorming/scheiding en deling

Indien na overlijden, echtscheiding, scheiding van tafel en bed of ontbinding van een rechtspersoon meerdere deelgerechtigden op de grond zijn, dienen zij binnen 18 maanden over te gaan tot scheiding en deling. Doen zij dat niet binnen die termijn, dan vervalt het recht van grondhuur van rechtswege en vervalt de grond weer in de boezem van de staat (vrij domein). De scheiding en deling geschiedt bij notariële akte.

Naast het recht van grondhuur kunnen ook de persoonlijke rechten zoals huur en gebruik tot wederopzegging worden gevestigd op domeingrond. Voor het verkrijgen van deze persoonlijke rechten gelden dezelfde vereisten en procedures als hij de aanvraag van grondhuur. Deze persoonlijke rechten kunnen niet aan derden worden afgestaan noch verhuurd.